Het sacrament van Boete en Verzoening
In de Schrift
Wanneer Jezus in het evangelie tekenen van genezing verricht, staat er dikwijls geschreven dat Hij allereerst de vergeving van zonden aanzegt. Het bevestigt zijn ‘Zoon van God’ zijn, want wie kan vergeven dan God alleen? (vqt. Lc. 5, 17-26) Zijn tafelgemeenschap met tollenaars en zondaars geeft blijk van Gods vergevende liefde en barmhartigheid voor wie in wil gaan op zijn oproep tot bekering met het oog op het naderende koninkrijk van God (Mc. 1,15) Na zijn verrijzenis heeft Jezus aan zijn leerlingen de opdracht en volmacht gegeven om zonden te vergeven in Zijn naam (Joh. 20. 22).
In de liturgie
Iedere Eucharistievering begint met een moment van inkeer en gebed om vergeving Voor Kerstmis en Pasen worden in veel parochies Boetevieringen gehouden. Het sacrament van Boete en Verzoening houdt echter een persoonlijke schuldbelijdenis in, uitgesproken tegenover een priester als vertegenwoordiger van Christus zelf.
Zij kan door geen ander boeteritueel worden vervangen.
Hoe gaat het in zijn werk? Op een geschikte plaats met voldoende privacy treffen de biechteling en de priester elkaar. Na het kruisteken leest de priester ter voorbereiding een korte Schrifttekst waarin de barmhartigheid van God naar voren komt en die oproept tot bekering. Na de algemene schuldbelijdenis belijdt de biechteling zijn of haar persoonlijke zonden De priester kan daarbij helpen met vragen en passende raadgevingen. Alles wat hier wordt gezegd, valt onder het biechtgeheim dat de priester nooit mag doorbreken. Deze persoonlijke belijdenis wordt afgesloten met het uitspreken van oprecht berouw en het voornemen zich te bekeren en de zonde te vermijden. Daartoe geeft de priester ook een passende opdracht (penitentie) mee, bijvoorbeeld een gebed, het overwegen van een Bijbeltekst of het stellen van een goede daad. Ten slotte strekt de priester zijn hand uit en schenkt vergeving (absolutie). Met een bemoedigende aansporing wordt de biechteling weer heen gezonden om de weg van Jezus te gaan.
De betekenis
Het sacrament is gericht op het herstel van de relatie tussen God en mens en medemens, maar ook om deze relatie steeds uit te zuiveren en zuiver te houden.
Het daagt ons uit om ons geweten te onderzoeken, fouten en falen onder ogen te zien en verantwoordelijkheid te nemen voor wat wij hebben misdaan of nagelaten.
Je kunt het zien als een hulpmiddel of instrument om te groeien in geloof en, met vallen en opstaan, een oprecht gelovige levensweg te gaan. Om mens te worden naar Gods bedoelingen met jou.
Het sacrament van Boete en Verzoening is niet populair. Veel ouderen denken met huivering terug aan de plichtmatige regelmaat waarmee men te biecht moest gaan. Voor jongeren heeft het misschien iets weg van een bezoek aan de tandarts of de dokter niemand gaat er graag naar toe, maar als je door blijft lopen met je mankementen kan er van alles misgaan. Vaak klinkt ook het verwijt dat het wel erg gemakkelijk is om de vergeving van de zonden te ontvangen en daarna weer vrolijk op de oude voet verder te leven, maar dat is juist niet de bedoeling! Het is een sacrament van bekering en levensvernieuwing, van genezing en heling wat stuk is gemaakt. Dat is nooit gemakkelijk, maar het is vaak wel een hele opluchting wanneer je concreet mag horen van, Gods vergevende liefde voor jou en je weer meer helder voor ogen hebt gekregen wat je te doen staat.
Vicaris drs. J.G.M. Pauw
bisschoppelijk vicaris van het vicariaat Arnhem
en voor jeugd & jongeren en Catechese
